Περί φωτογραφίας φύσης και άγριας ζωής

  About nature and wildlife photography

  Με τον όρο "άγρια ζωή" εννοούμε τα είδη πανίδας και χλωρίδας που ζουν και αναπαράγονται ελεύθερα στη φύση, πέρα από κάθε είδους ανθρώπινο έλεγχο. Κατοικίδια ή οικόσιτα ζώα καθώς και καλλιεργούμενα φυτά δεν ανήκουν στην άγρια ζωή, καθώς η ύπαρξη τους είναι αποτέλεσμα χιλιετιών ανθρώπινης παρέμβασης. Τέτοια είδη δεν αφορούν στην παρούσα ιστοσελίδα. Συνειδητά εξαιρέθηκαν μόνο ο Νεροβούβαλος του Στρυμώνα και ο Ελληνικός ποιμενικός της Πίνδου, λόγω της ιδιαιτερότητας τους και επειδή "δένουν" αρμονικά με το Ελληνικό φυσικό τοπίο.

  Η φωτογραφία φύσης για να είναι δημιουργική και να έχει αισθητικό αποτέλεσμα, απαιτεί προσήλωση και υπομονή. Είναι μοναχική ασχολία και όχι δραστηριότητα κοινωνικοποίησης, όπως πολύ συχνά η παρατήρηση πουλιών. Στην φωτογραφία άγριας ζωής ακόμα και δύο άτομα είναι πολλά, πόσο μάλλον τα μπουλούκια. Άλλωστε τα άγρια ζώα πλησιάζονται δυσκολότερα από πολύ κόσμο. Αλλά και η κορυφαία κατηγορία φωτογραφίας φύσης, η φωτογραφία τοπίου, χρειάζεται έμπνευση που σαφώς προϋποθέτει ησυχία και αυτοσυγκέντρωση.

  Παρατήρηση και φωτογραφία πουλιών τέμνονται μόνο επιφανειακά, στην ουσία όμως είναι μάλλον ασύμβατες μεταξύ τους. Όχι μόνο επειδή η δεύτερη είναι δημιουργική διαδικασία, αλλά κυρίως γιατί ακόμα και όταν το birdwatching συνδυάζεται με φωτογραφία, εκείνο που μετράει κυρίως είναι η σπανιότητα και όχι η αισθητική. Γι αυτό και ο πιό σίγουρος τρόπος, για να "καταστρέψει" κανείς, την όποια εξέλιξη του στην τέχνη της φωτογραφίας, είναι να φωτογραφίζει μόνιμα με την ψυχολογία του birdwatcher, δηλαδή με την εμμονή του συλλέκτη ειδών. Και αυτό ισχύει για κάθε κατηγορία άγριας ζωής, συμπεριλαμβανόμενης και της χλωρίδας!

  Προσωπικά και παρά το γεγονός ότι ουδέποτε υπήρξα παρατηρητής πουλιών, χρειάστηκα κάμποσα -αναντικατάστατα δυστυχώς- χρόνια, μέχρι να αντιληφθώ πως η συγκεκριμένη πρακτική στη φωτογραφία άγριας ζωής, δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την ουσιαστική έννοια της φωτογραφίας.

  Όσον αφορά στους ηθικούς κανόνες στη φωτογραφία άγριας ζωής, κυκλοφορεί τόση απίστευτη υποκρισία γύρω από αυτό το ζήτημα, ώστε επέλεξα να μην γράψω απολύτως τίποτα για το συγκεκριμένο θέμα...

  Η φωτογραφία άγριας φύσης, εκτός από τις καταγραφικές ή αισθητικές προεκτάσεις της, αποτελεί επίσης ένα πανίσχυρο μέσο αφύπνισης για τον σύγχρονο άνθρωπο που έχει απομακρυνθεί από το φυσικό περιβάλλον, αδιαφορεί γι αυτό και συχνά το καταστρέφει.  

  Ο Κεν Ρόκγουελ γράφει: " Δεν υπάρχουν επαγγελματίες φωτογράφοι φύσης. Όλοι τους, είτε έχουν πρωϊνή εργασία, είτε συντηρούνται από τις γυναίκες τους." - Κεν Ρόκγουελ : Οι επτά κατηγορίες φωτογράφων

  Αυτή είναι η πραγματικότητα καί όχι αποκλειστικά μόνο στη χώρα μας. Χρειάζεται οπωσδήποτε πολύ μεράκι, για την ενασχόληση με μια δραστηριότητα που απαιτεί αξιόλογη επένδυση σε χρόνο και χρήμα, χωρίς να ανταποδίδει σε καμία περίπτωση τα απαραίτητα προς το ζείν.

   Η φωτογραφία γενικά, δεν υπήρξε ποτέ ιδιαίτερα φτηνό χόμπυ. Ειδικά όμως η φωτογραφία φύσης, εφόσον ξεπερνά στενά τοπικά όρια και γίνεται με τρόπο σοβαρό και συστηματικό ώστε να παράγει αξιόλογα αποτελέσματα, προϋποθέτει επάρκεια χρόνου ή/και πόρων σε τέτοιο βαθμό, ώστε να αποκτά χαρακτήρα έντονα "ταξικό", καθώς οι συγκεκριμένοι παράγοντες καθορίζουν σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό το παραγόμενο αποτέλεσμα από τις όποιες φωτογραφικές δεξιότητες.

   Η δαπάνη για την απόκτηση του κατάλληλου φωτογραφικού εξοπλισμού είναι το λιγότερο.
Το μεγαλύτερο κόστος της φωτογραφίας φύσης σχετίζεται με τα έξοδα των χρονοβόρων απαιτούμενων ταξιδιών στην ύπαιθρο, διαδικασία απαραίτητη για την συγκέντρωση του αναγκαίου φωτογραφικού υλικού.
  Ακόμα δυσκολότερο όμως και από την οικονομική επάρκεια για την πραγματοποίηση των ταξιδιών αυτών, είναι για τον εργαζόμενο (ιδιαίτερα όταν υπάρχει οικογένεια με παιδιά) η δυνατότητα, όχι απλώς να βρει τον απαιτούμενο ελεύθερο χρόνο αλλά και να τον έχει διαθέσιμο την κατάλληλη χρονική στιγμή και εποχή!
  Σε μια χώρα όπου οι εργασιακές συνθήκες βρίσκονται (ήδη πολλά χρόνια πριν την οικονομική κρίση) υπό καθεστώς απόλυτης αποκτήνωσης, όταν συχνά ακόμα και η μητρότητα ή η διεκδίκηση της νόμιμης άδειας αποτελούν αιτίες απόλυσης, είναι αναπόφευκτο ότι η σοβαρή ενασχόληση με τη φωτογραφία φύσης, καταλήγει απαγορευτική για τους περισσότερους.